Op. Dr. Süreyya Şeneldir

• Bademcikler aÄŸzımızın arka tarafında dil kökünün her iki yanına yerleÅŸmiÅŸ lenf bezleridir. Geniz eti is burun arkasında (genizde) yerleÅŸmiÅŸ, bademcik dokusu  ile aynı özellikte olan lenf bezidir.
• BulunduÄŸu yer nedeniule irileÅŸmesi halinde boÄŸazın çağını daraltarak horlamaya ve daha ileri durumlarda uykuda neges tıkanmalarına neden olabilir.
• Özellikle çocuklarda yapısal olarak zaten dar olan havayolunu tıkayan en önemli neden geniz eti ve  bademciklerdir. Uyku sırasında gevÅŸeyen boÄŸaz etrafındaki kaslar zaten dar olan hava yolunun tamamen kapanmasına neden olur.
• Çocuklarda horlama, yatakta sık yer deÄŸiÅŸtirme, huzursuz ve yetersiz uyku, gece terlemeleri gibi belirtilerle ortaya çıkan bu durum, büyüme ve geliÅŸmede geri kalmaua, saldırganlık, huysuzluk gibi kiÅŸilik deÄŸiÅŸikliklerine , öğrenme güçlüklerine neden olabilmektedir.
• Bu istenmeyen durumlar daralan nefes yolundan havanın geçememesi, akciÄŸerden kana karışan oksijenin azalmasına baÄŸlı olarak dokulara ve beyne yeterli düzeylerde ulaÅŸamaması nedeniyle olmaktadır.
• Uykuda nefes alma güçlüğü yaÅŸayan çocuklarda geniz eti dokusunun alınması, bademcik dokusunun dık iltihaplanıyorsa alınması, iltihaplanmayan bir yapıdaysa çeÅŸitli teknolojik yöntemlerle küçültülmesi dünyada yaygın olarak kabul gören tedavi yaklaşımıdır. Çocuklarda ameliyat sonrasında erken dönemde gözlenmekte; davranışlarında,  ilk altı aylık süreç sonunda geliÅŸme ve büyümelerinde olumlu deÄŸiÅŸiklikler görülebilmektedir.
• Bu ameliyatla hava yolu önemli ölçüde geniÅŸletilmektedir, ancak aÄŸrılı bir ameliyat olması nedeniyle çocuklar ve ebeveynler için zorluk çıkabilmektedir. AÄŸrı nedeniyle çocuÄŸun ameliyat sonrası ilk 10 günde gıda alımı azalabilmekte, ebevenylerin uzun süre ilgisine muhtaç olabilmektedir.
• Bademcikler ve geniz eti ameliyatları için günümüzde farklı seçenekler vardır;

1. Klasik Yöntem: Bisturi ve makas gibi keskin aletler ve bademciği alttaki kas tabakasından ayırmaya yarayan mekanik aletlerle yapılan ameliyat, yüzyılı aşkın süredir uygulanmaktadır. Avantajlar; eskiden beri kullanılan ve alışılmış yöntem olması ve bademcikleri tam olarak çıkarmasıdır. Dezavantajları zaman zaman kanama ve sıklıkla yemek yerken ağrıya yol açmasıdır. Hem kronik bademcik iltihaplarının hem de uykuda nefes durması ve horlama tedavisinde kullanılır.
2. Elektrokoter Yöntemi: Bu yöntemde keskin aletler yerine elektrik akımı kullanılmaktadır. Bu yöntem ile bademcikler tam olarak çıkarılmaktadır.  Kanama çok daha az olarak görülmekte ve daha çabukiyileşme sağlanmaktadır. Ancak ameliyat sonrası yutkunurken ağrı olabilmektedir. Hem kronik bademcik iltihaplarının hem de uykuda nefes durması ve horlamanın tedavisinde kullanılabilir.
3. Coblator Yöntemi: Coblator radyo frekans enerjisi ile dokuları buharlaştırabilen cihazdır. Bu cihaz ile bademciklerin büyük bir kısmı alınabilr. Avantajları kanama ve ağrının neredeyse hiç görülmemesi ve iyileşmenin çok çabuk olmasıdır. Özellikle tıkayıcı büyüklükteki bademciklerin küçültülmesi, kronik bademcik ilktihaplarında hastalıklı dokunun büyük ölçüde ortadan kaldırılması amacıyla kullanılabilmektedir. Ayrıca bademciklere bağlı ağız kokusu şikayetlerinde erişkinlerde de koku yapan dokunun ortadan kaldırılması da kullanım alanları arasındadır.
4. Radyo Frekans Yöntemi: Radyo frekans yöntemi klasik ameliyatın dezavantajlarını ortadan kaldırmaktadır. Havayolunda genişlemeyi sağlarken, bu işi ağrısız başarmaktadır.

• Radyo frekans enerjisi veren cihaza baÄŸlı iÄŸne bademciklere batırılmaktadır. Bu iÄŸne yoluyla verilen radyo frekans enerjisi bademciklerin büzüşmesine ve boyut olarak küçülmesine neden olur.
• AraÅŸtırmalar bu yöntemle hava yolunda %70-80 geniÅŸleme saÄŸlanabildiÄŸini göstermiÅŸtir. EriÅŸkinlerde ve büyük çocuklarda bu yöntem genel anestezi verilmeden de uygulanabilmektedir.
• Uygulama sonrasında aÄŸrı olmamaktadır. Bu da normal yemek alışkanlıklarına dönmeyi kolaykalÅŸtırmakta, çocuklarda ve ailede ameliyat sonrası oluÅŸan huzursuzlukları önlemektedir.
• Hastalıklı olmayan ancak büyük olan bademcikleirn çıkarılmayıp sadece küçültülmesi amaca uygun tedavi saÄŸlamaktadır. Geniz etinin alınmasında ise uzun yıllar
• parmakla geniz etinin yoklanarak körlenmesine tıraÅŸlanması yöntemi uygulanmıştır. Hala uygulanan bu yöntemin yerine kliniÄŸimizde endoskopik görüş altında shaver ( tıraÅŸlanma cihazı) kullanılmaktadır.
• Endoskopun saÄŸladığı net görüntü geniz etinin tam ve gerektiÄŸi kadar çıkarılmasına izin vermektedir. Kör yönteme göre çok
• daha hassas çalışılabilmekte, etraf dokulara zarar verilmemektedir. Hiç kalıntı
• bırakılmadığından geniz etinin tekrar oluÅŸması gibi bir durum görülmemektdir.
• Çevre dokulara zarar verilmediÄŸinden aÄŸrı olmamakta ve hızlı iyileÅŸme görülmektedir.

5.  Geniz Eti Tıraşlama Yöntemi: Uzun yıllar parmakla geniz etinin yoklanarak el yordamı ile kazınması yöntemi uygulanmıştır. Günümüzde de klasik yöntem olarak kabul gören bu teknik yanında, endoskopik görüş altında shaver (tıraşlanma cihazı) kullanılmaktadır.

• Endoskopun saÄŸladığı net görüntü geniz etinin tam ve gerektiÄŸi kadar çıkarılmasına  izin vermektedir. Kör yönteme göre çok daha hassas çalışılabilmekte, etraf dokulara zarar verilmemektedir. Hiç kalıntı
• bırakılmadığından geniz etinin tekrar oluÅŸması gibi bir durum görülmemektdir.
• Çevre dokulara zarar verilmediÄŸinden aÄŸrı olmamakta ve hızlı iyileÅŸme görülmektedir.

6.  Termal Welding Sistemi (TWS): Bu sistemde bademcik ameliyatı dokudaki protein moleküllerini doğal halini bozan (denatüre) eden bir ısıtıcı sistem kullanılarak gerçekleştirilir. Bu yöntemin avantajları ameliyat sırasında kanamanın az, normal diyete dönüş süresinin kısa ve ameliyat sonrası ağrının daha az olmasıdır.